|
Wist u dat?
Waarom is 11 het carnavalsgetal
?
In de tijd van Napoleon waren alle wetten over gekkigheid onder 11
artikelen. Maar dat bewijst ook in Frankrijk het getal 11 als
gekkengetal bestond. Graaf Adolf Van der Marck uit Kleef organiseerde op
11 november 1381 een samenkomst van 36 edelen. De koning koos 10
raadsleden en zo ontstond er een eerste raad van 11. Maar we weten niet
zeker of daarom ook op de 11de van de 11de de opening van het carnavals-
seizoen wordt gevierd. De 11de van de 11de was op kerkelijke kalender om
drie redenen een belangrijke datum 1: Als feestdag vanwege St. Maarten,
2: Als dag voor het begin de Driekoningenvasten. 3: 11 november gold
vroeger als de dag waarop de huur en de rechtzaken afgehandeld konden
worden; kortom als de dag waarop het zakelijke jaar eindigde. 11
november noemen we ook wel Clene Vastelaovend
Geschiedenis
van carnaval.
In veel landen komt eenmaal per
jaar de „carnavalsgeest" boven. De festiviteiten duren gewoonlijk
van de zaterdag tot de dinsdag voor Aswoensdag, de eerste dag van de
Grote Vasten. In de Verenigde Staten is de populairste carnavalsviering
die van New Orleans, die bekendstaat als Mardi Gras (Frans voor „Vette
Dinsdag", aangezien volgens het gebruik al het vet in huis werd
opgemaakt voordat de Grote Vasten begon). Carnaval is ook een
traditionele viering in veel Europese en Zuidamerikaanse steden: Parijs,
Nice, Rome, Venetië, München, Rio de Janeiro, Buenos Aires, om er maar
een paar te noemen.
Oorsprong: De meningen over de oorsprong van het carnaval zijn verdeeld.
Menig historicus en volkskundige is van oordeel dat het feest niet voor
1000 na Christus is ontstaan en wortels heeft in het christendom. De
overeenkomsten met zeer oude voorchristelijke feesten schrijven zij toe
aan het toeval: het is immers vanzelfsprekend dat mensen vroeger
feestten bij de overgang van de seizoenen. Van enige cultuuroverdracht
zijn zij niet overtuigd. Andere wetenschappers geloven dan weer niet in
de wonderlijke herhaling van dezelfde kernelementen. Zij gaan ervan uit
dat carnaval uit archetypische oerdenkbeelden gegroeid is.
Kern: Zoals elke traditie ontwikkelde carnaval zich tot een ritueel, wat
tot gevolg had dat de betekenis van de oorspronkelijke gebruiken
verloren ging. Bovendien ontleenden verschillende feesten en hun
respectievelijke gebruiken elementen van elkaar zodat het na verloop van
tijd onduidelijk werd welk gebruik bij welke datum hoorde.
Ook het chrtistendom droeg zijn steentje bij, aangezien het de
carnavalsgebruiken christianiseerde. De Kerk deed haar uiterste best om
de heidense restanten van carnaval met synodes en concilies te
elimineren, maar de dreigementen en verboden hadden zo weinig effect op
het gelovig volk dat ze subtielere middelen moesten aanwenden. Paus
Gregorius de Grote liet de vasten ingaan op Aswoensdag. Het hele
carnavalsgebeuren werd ervoor geplaatst, zodat er toch een duidelijke
scheiding ontstond tussen het heidense en het christelijke.
Het woord 'carnaval': In de middeleeuwen kwamen in het westen de termen
‘carne levam’ (vlees opheffen) en ‘carne vale’ (vlees vaarwel)
voor. De Franse folklorist Varagnas acht het onwaarschijnlijk dat het
woord ‘carnaval’ afgeleid zou zijn van ‘carne vale’ omdat de
Europese plattelandsbevolking tot laat in de middeleeuwen zelden vlees
at. Andere geleerden suggereren het begrip ‘carrus navalis’, dat
naar de scheepswagen (waarop narren het einde van de winter vierden)
verwijst die in de optochten voorkwam. Zekerheid is er echter niet.
Definities en uitspraken:
Grote Winkler Prins Encyclopedie, Deel 5, zesde druk, blz. 114: Carnaval:
„Het feest is . . . waarschijnlijk een vermenging van een Romeins
lente- en een Germaans offerfeest."
Grote Nederlandse Larousse Encyclopedie, Deel 6, blz. 548: „De verste
oorsprong van carnaval kan gezocht worden in godsdienstige gebruiken in
de oudheid. . . . Het masker werd daarbij gebruikt als middel om boze
geesten te verjagen."
Delta Larousse encyclopedie: „De oorsprong van carnaval heeft men
gezocht in de oudste orgiastische vieringen van de mensheid, met
inbegrip van de Romeinse Saturnaliën, die van religieuze aard zijn, de
viering van de terugkomst van de lente, als symbool van de wedergeboorte
van de natuur. Ook is men van de rituele oorsprong van de
carnavalsmaskers te weten gekomen dat ze in verband stond met de
aanbidding van de doden."
Encyclopædia Britannica: „Carnaval": „De afleiding van het
woord is onzeker, hoewel het mogelijkerwijs teruggaat op het
Middeleeuws-Latijnse carnem levare of carnelevarium, wat de betekenis
heeft van het wegnemen of verwijderen van vlees. Dit stemt overeen met
het feit dat carnaval de laatste viering is voor het begin van de sobere,
40 dagen durende Grote Vasten, waarin katholieken in vroeger tijden zich
onthielden van het eten van vlees. De historische oorsprong van carnaval
is ook in duister gehuld. Het heeft zijn oorsprong mogelijk in een
primitieve viering ter ere van het begin van het nieuwe jaar en de
wedergeboorte van de natuur, hoewel het ook mogelijk is dat de oorsprong
van het carnaval in Italië in verband gebracht kan worden met het
heidense feest van de Saturnaliën van het oude Rome."
Historicus Will Durantt: „Een gezelschap mannen die de heilige phalli
[symbool van het mannelijk geslachtsorgaan] droegen terwijl zij
dithyramben [liederen] zongen ter ere van Dionysus, . . . vormde, in de
Griekse terminologie, een komos of luidruchtige groep." Dionysus,
in de Griekse mythologie de god van de wijn, werd later overgenomen door
de Romeinen, die hem de naam Bacchus gaven. Maar de koppeling met ko'mos
overleefde de naamsverandering.
Bijbelgeleerde dr. James Macknight: ’Het woord ko'mois [een
meervoudsvorm van ko'mos] komt van Comus, de god van feesten en
uitspattingen. Deze uitspattingen vonden plaats ter ere van Bacchus, die
om die reden Comastes werd genoemd.’ Tijdens de Griekse festiviteiten
ter ere van Dionysus dronken volgens Durant menigten vierders „onbeperkt,
en . . . vonden zij diegene die zijn verstand nooit kwijt wil raken
onverstandig. Zij liepen in een wilde optocht, . . . en terwijl zij
dronken en dansten vielen zij in een soort van delirium waarin alle
banden geslaakt waren." In soortgelijke geest werd er op Romeinse
feesten ter ere van Bacchus (de Bacchanalia genoemd) gedronken en
wellustig gezongen en gemusiceerd; ze waren het toneel van „bijzonder
schandelijke daden", schrijft Macknight. Uitzinnige menigten, zwaar
drinken, wellustige dansen en muziek, en immorele seks vormden dus de
basisingrediënten van Grieks-Romeinse uitspattingen.
Carnaval in
het buitenland
Carnaval Brazilië
Carnaval is het bekendste feest in Brazilië. Het word het uitgebreidste gevierd in Rio de Janeirio. Daar staat de stad dan helemaal op zijn kop. Net als hier lopen daar met carnaval de mensen in grote optochten. Waarbij ze in kleurige pakken lopen.
Er zijn daar versierde wagens waarop muzikanten staan die de samba spelen. Verder zijn er ook nog dansers die een vrolijke dans doen. Er worden swingende ritmes gespeeld op trommels.
In Brazilië worden ook prijzen uitgereikt voor de best versierde wagens en de beste dans
groep.
Carnaval op Aruba
Op Aruba is carnaval het feest wat waarschijnlijk het grootst wordt gevierd. Dit komt misschien ook, omdat 86% van de bevolking van Aruba katholiek is. Een heel jaar lang bereiden de Arubanen zich voor op carnaval met het maken van kostuums en het ontwerpen en maken van de carnavalswagens.
Carnaval is voor Aruba het hoogseizoen of zoals de Arubanen zelf zeggen: "het heet seizoen". Het begint dit jaar op 17 januari en eindigt op 4 maart. Al die tijd zijn er optochten en feesten. Carnaval begint met een kleine fakkelparade die de geest van carnaval opweekt. Deze optocht geeft aan dat het carnavalsseizoen officieel is begonnen.
Optocht van Trinidad naar Aruba
Aruba viert al sinds 1921 carnaval en de eerste carnavalsparade werd in 1955 gehouden. Carnaval op Aruba is lang geleden door de arbeiders uit Trinidad, die hier in de olie-industrie werkten, naar Aruba gebracht.
Tumba-muziek
Het carnaval is natuurlijk in de loop van de jaren wel veranderd en sinds 1971 hoort ook het Tumba-festival erbij. De Tumba is een soort muziek, waarbij ze ook grappen maken over bijvoorbeeld de politiek, maar je kan er ook goed op dansen. Het ritme wordt het 'tambu-ritme' genoemd. De Tumba is vroeger door de slaven uit Afrika naar het Caribische gebied is gebracht. De muziek werd gespeeld op een soort drums, maar nu doen ook andere instrumenten mee, zoals de koperblazers. Er wordt ook een 'Tumba-koning' gekozen en bij de jeugd een 'Tumberito'. En natuurlijk hoor je alle andere, vooral Zuid-Amerikaanse, muziek: de calypso, de rumba, de merengue, de salsa en de samba. Maar er zijn ook bandjes die de Nederlandse Hoem-pa-pa muziek spelen.
Queen
Jump-up
Er zijn een heleboel carnavalsverenigingen die het carnaval organiseren. Voordat het carnaval echt begint houden de carnavalsbands al een parade om de carnavalshit van het jaar te oefenen en de carnavalsverenigingen zijn ook al bezig met hun repetities. Dit noemen ze de 'jump-ups'.
Mrs Carnaval
Dan zijn er nog alle mogelijke verkiezingen van prinsen, koninginnen en missen. Bijvoorbeeld Mrs Carnival, waar alleen getrouwde vrouwen boven de 26 aan mee mogen doen en de Prince & Pancho die gekozen worden tot de beste grappenmakers van het eiland. Ook voor de kinderen zijn er allerlei verkiezingen, zoals de 'Children's Queen Election'.
Calypso-koning
Een belangrijke verkiezing is ook de 'Calypso and Roadmarch Contest'. De 'Roadmarch-muziek' is de muziek die wordt gespeeld bij de straatparades en er wordt elk jaar een Calypso-koning en een Calypso-koningin gekozen. Er is ook een 'Roadmarch' voor kinderen en daar kiezen ze ook een koning en een koningin.
lighting parade
Optochten
Er zijn verschillende soorten optochten en eigenlijk teveel om op te noemen. Voor de kinderen zijn er o.a. de clownparade, de ballonnenoptocht, de schoolparades enz. De 'Jouvert Morning Party' is een parade die om vier uur 's morgens begint. Dan moet je dus heel vroeg opstaan en daarom noemen ze het ook wel de 'pyjamaparty'. Een hele bekende parade is de 'lighting parade' die wordt gehouden in het donker met duizenden lampjes en iedereen die wel eens in een Disneypark is geweest, weet hoe mooi dit is.
Uren en uren
Op de zondag voor Aswoensdag is de 'Grand Carnaval Parade' in Oranjestad. Deze parade duurt uren en uren. Als je staat te kijken moet je genoeg te drinken meenemen en een petje opzetten, want je staat al die tijd in de bloedhete zon. De volgende dag zijn de scholen dicht en zijn er de laatste parades zoals de 'Old Mask Parade'. Op de avond voor Aswoensdag, wordt een hele grote strooien pop verbrand. Dit stelt koning Momo voor. De vlammen rond koning Momo stellen de dood van carnaval voor. Dit is dan het einde van het carnaval.
|